เนื้อเรื่อง

มีแม่นกเสียบไส้ตัวหนึ่งเลี้ยงลูกอ่อนอยู่ในพงหญ้า  วันหนึ่งมีช้างโขลงหนึ่งเดินมุ่งหน้ามายังที่แม่นกเสียบไส้อาศัยอยู่ ด้วยความตกใจกลัวว่าช้างโขลงนั้นจะเหยียบลูกนกตาย แม่นกจึงบินเข้าไปหาจ่าโขลง แล้วพูดขอร้องจ่าโขลงว่า “พ่อช้างจ๋าฉันมีลูกเล็ก ๆ อยู่ที่พงหญ้าข้างหน้าของพ่อช้างพาโขลงเดินไปทางอื่นได้ไหม” จ่าโขลงได้ฟังก็พูดขึ้นว่า “ได้ เราจะพาพวกเดินไปทางอื่น แต่ในโขลงของเรามีช้างเกเรอยู่ข้างหลังสุดโน้นตัวหนึ่ง ท่านต้องไปขอร้องเอาเองก็แล้วกัน” ว่าแล้วจ่าโขลงก็เลี่ยงเดินไปทางอื่น พวกช้างอื่นก็ตามไป จนช้างตัวสุดท้ายไม่ยอมตามโขลงไป แต่มุ่งไปทางรังนกเสียบไส้ แม่นกเสียบไส้เห็นดังนั้นก็เข้าไปขอร้อง แต่ช้างเกเรไม่ฟังเสียงเดินมุ่งหน้าไปเหยียบลูกนกเสียบไส้ตายหมดรัง แม่นกได้เห็นลูกนกตายไปต่อหน้าต่อตารู้สึกเสียใจมาก และโกรธช้างเกเรจนคิดแก้แค้น แต่ตนเองตัวเล็กคงทำอะไรช้างไม่ได้ จึงไปปรึกษานกกาที่บ้านเพื่อน พร้อมทั้งขอร้องให้นกกาช่วยจิกตาช้างเกเร ๆ ให้ตาบอด เมื่อเห็นว่าช้างเกเรก็ตาบอดแล้วนกเสียบไส้ก็บินไปหาแมลงวันเล่าเรื่องราวต่างๆ ให้แมลงวันฟัง แมลงวันเห็นใจแม่นกเสียบไส้จึงช่วยไปหยอดไข่ใส่ในตาของช้างทั้ง 2 ข้าง ต่อมาไม่นานมีหนอนขึ้นเต็มไปหมดทรมานมาก  แล้วยังหาอาหารกินไม่ได้ เที่ยวเดินสะเปะสะปะอยู่ในป่านับวันก็ผอมลง แม่นกเสียบไส้ยังไม่หายแค้น คงคอยติดตามช้างเกเรตาบอดเรื่อยไป วันหนึ่งขณะที่ช้างเกเรเดินอยู่มีหน้าผาเป็นเหวลึกอยู่  ด้วยความฉลาดของแม่นกเสียบไส้ นางบินไปหาเพื่อนซึ่งเป็นกง *  อยู่ข้างหน้าผา เล่าเรื่องให้กงฟังแล้วบอก กงว่านางต้องการกำจัดช้างเกเรนี้เสีย ให้กงช่วยร้องดัง ๆอยู่ข้างหน้าผา ช้างเกเรอดน้ำและอาหาราหลายวันแล้ว เมื่อได้ยินเสียงกงร้องก็ให้นึกว่ามีหนองน้ำอยู่ข้างหน้า จึงเดินมุ่งหน้าตามเสียงกงไป ในที่สุดก็ตกลงไปในเหวลึกตาย แม่นกเสียบไส้จึงหายแค้นบินจากไป

บริบทของนิทาน

นิทานเรื่องนี้ส่วนใหญ่ชาวบ้านที่มีอาฃีพทำนาและบริเวณเขาลูกโดดที่เกิดขึ้นในทุ่งนาในจังหวัดพัทลุง ซึ่งจะมีสัตว์หลากหลายชนิด

คติสอนใจ

นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่าให้ทุกข์แก่ท่านทุกข์นั้นจะถึงตัว, อย่ารังแกคนที่ด้อยโอกาสกว่าตน หากเค้ามีโอกาสจะมาทำร้ายได้

ความสัมพันธ์ระหว่างนิทานกับสิ่งอื่น

นิทานเรื่องนี้มีความสัมพันธ์กับระบบนิเวศน์และสัตว์ต่าง ๆ ในท้องถิ่น